Fort nr 51 "Rajsko"

Został wybudowany w latach 1881 - 1884 w centralnej pozycji południowego frontu Twierdzy Kraków przy wsi Rajsko, pod kierunkiem gen. Daniela von Salis - Soglio. Fort ten ma narys spłaszczonego pięcioboku, zbudowany został z cegły na zaprawie cementowej, kamienia i betonu. W krakowskiej fortyfikacji austriackiej, jest jednym z największych i najstarszych fortów artyleryjskich typu jednowałowego, który od standartowych cech odbiega rozwiązaniem szyi fortu (brak głębokiej fosy). Obiekt charakteryzuje się bogatym detalem architektonicznym oraz częścią oryginalnego wyposażenia. Ciekawostką tego fortu jest pęknięcie głównej poterny. Do tej pory nie zostało ustalone czy pęknięcie to powstało na skutek osiadania gruntu pod monolitem konstrukcji betonowej czy też jest wynikiem wybuchu drewnianej prochowni na Woli Duchackiej w dniu 6 czerwca 1909 roku. W początkach grudnia 1914 roku na forty "Rajsko" i "Kosocice" spadł główny ciężar przygotowania artyleryjskiego Rosjan. Na szczęście gen. Dimitriew dysponował tylko lekkimi działami polowymi kalibru 107, 122, 152 mm i w to nie dużej ilości. Niebyły one w stanie skruszyć murów fortecznych, a ich ostrzał trwał zbyt krótko, aby wyrządzić większe szkody. Także w czasie II wojny światowej, 19 stycznia 1945 roku grupa wycofujących się żołnierzy niemieckich usiłowała tutaj stawić krótki opór. 

  • Zdjęcia, szkice i plany fortu