Fort nr 48 "Batowice"

Zbudowano go w latach 1883 - 85 jako dzieło obronne III pierścienia umocnień austriackich Twierdzy Kraków. Lokalizacja fortu na wzgórzu między dawnymi wsiami Mistrzejowice i Batowice zapewniała osłonę doliny Baranówki - części północnego frontu Twierdzy. Przed rokiem 1914 (przypuszczalnie około 1910 r.) obiekt nieznacznie zmodernizowano, m.in. wzmacniając część sklepień, likwidując mur Carnota w fosie, oraz wprowadzając dla obrony wjazdu sponson pancerny w elewacji budynku koszarowego w miejsce wcześniejszego murowanego przedbramia. W listopadzie 1914 r. fort "Batowice" wspierał ogniem swej artylerii działania wojenne na północno - wschodnim przedpolu Twierdzy. W latach 1918 - 39 pełnił funkcję magazynów wojskowych. Po II wojnie światowej znalazł się w rękach władz cywilnych, użytkowany częściowo (budynek koszarowy) na cele magazynowe. W latach siedemdziesiątych zadrzewiona działka fortu została przemieniona w park. W latach 1992 - 1994 skomunalizowano. Obecnie nie użytkowany. Fort o narysie pięciobocznym otoczony jest suchą fosą i częściowo już zniekształconym przedstokiem po jej zewnętrznej stronie. W załamaniach znajdują się trzy kaponiery pierwotne stanowiska arytlerii. Zasadniczym elementem bojowym fortu jest wał ziemny, osłaniający pierwotne stanowiska artylerii. Stanowiska dział rozdzielone są poprzecznicami, kryjącymi schrony pogotowia. Pod wałem znajdują się korytarze (poterny) prowadzące do kaponier w fosie. W centrum fortu mieści się schron główny, osłonięty grubym nasypem ziemnym. Przed schronem znajduje się największy budynek fortu: koszary szyjowe, osłonięte od góry również nasypem ziemnym, jednak wyraźnie wykształconym przedpiersiem dla obrony zapola. Przed koszarami usytuowany jest dziedziniec - plac broni, tu też prowadzi jedyna droga dojazdowa na teren fortu. Fort "Batowice" zachowany jest do dziś w całości, z nieznacznymi tylko przekształceniami. Ziemny wał fortu uszkodzony jest jedynie w rejonie kaponiery czołowej, gdzie wykonano przekop umożliwiający dodatkowe wejście na teren obiektu. W czasie urządzania parku zniekształcono częściowo fortyfikacje ziemne broniące pierwotnej bramy oraz przedstok, zwłaszcza w części północno - wschodniej. Budynki fortu przetrwały do dziś w dobrym stanie technicznym, jednak niemal w całości pozbawione pierwotnego wyposażenia. W budynku koszarowym zniekształcona (zmniejszona) jest większość otworów okiennych dostawiono też do niego nieestetyczną przybudówkę - portiernię. Wnętrza fortu są na ogół suche, niewielkie lokalne zawilgocenia spowodowane są głównie przez nieszczelność kanałów wentylacyjnych oraz - na lewym skrzydle koszar - niewłaściwym użytkowaniem. Zieleń osłaniająca fort, zaniedbana od ponad 50 lat, wymaga korekt, eliminacji wielkiej ilości samosiewów i w części pielęgnacji.