Kotowice - cmentarz wojenny

Pochowano tutaj:
Armia niemiecka - 70 żołnierzy (z 1. Gwardyjskiego Rezerwowego Pułku Dragonów, z 1.,2., Gwardyjskiego Rezerwowego Pułku Piechoty, z 64.,93.,Rezerwowego Pułku Piechoty, 2., Gwardyjskiego Rezerwowego Batalionu Strzelców, 45.,57.,Pułku Piechoty Obrony Krajowej, 1. Pułku Artylerii Pieszej, z 28. Polowego Batalionu Pionierów, 2. Gwardyjskiego Rezerwowego Pułku Artylerii oraz z 2. Westfalskiego Pułku Piechoty).
Armia austro-węgierska - 423 żołnierzy (z 10.,25., i 17. Batalionu Strzelców Polnych, z 10. Bośniacko-Hercegowińskiego Batalionu Strzelców Polnych, z 1. Bośniacko-Hercegowińskiego Pułku Piechoty, 8.,49.,81.,99., i 100. Pułku Piechoty oraz z 17. Pułku Armat).
Armia rosyjska - 57 żołnierzy z 13., 267., 316. i 326. Pułku Piechoty..
Wykaz osób pochowanych : Kliknij

"Śmierć żołnierska jest święta I wszelki nakaz nienawiści maże Nieważne, czy na dziejów szali Wrogiem czy też przyjacielem byli Jako żołnierze wzorowi Na wieczną pamięć sobie zasłużyli."

Cmentarz położony jest w bliskim sąsiedztwie cmentarza parafialnego, który znajduje się obok torów Centralnej Magistrali Kolejowej. Obiekt jako jedyny z terenów jury został wpisany do rejestru zabytków. Cmentarz ten pełnił funkcję obiektu zbiorczego na który przenoszono w połowie lat trzydziestych ubiegłego stulecia szczątki żołnierskie i wyposażenie nagrobne z likwidowanych ówczas dziesięciu cmentarzy. Obecny wygląd cmentarza jest zbliżony do tego który został nadany mu po przeprowadzonej komasacji i znacznie odbiega on od pierwotnego założenia. Pierwotnie, według polskiej dokumentacji sporządzonej w dwudziestoleciu międzywojennym, w 39 mogiłach masowych i 4 pojedynczych pochowanych jest 550 poległych. Istnieją również ustne relacje, które pozwalają domniemywać, że faktyczna liczba pochowanych oscylowała w granicach 800. Jednak ze źródeł pisanych wynika, że złożono tu pierwotnie szczątki 70 Niemców, 423 Austriaków i 57 Rosjan. W połowie lat trzydziestych postanowiono przekształcić cmentarz w obiekt zbiorczy, liczba pochowanych tam Austriaków zwiększyła się do 671, Niemców do 206, a Rosjan do 592. Ogólna liczba pochowanych to 1469 żołnierzy i pod względem ilości pochowanych jest to prawdopodobnie trzeci co do wielkości jurajski cmentarz wojenny z okresu I wojny. Po komasacji złożono tutaj szczątki najwyższego stopniem, poległego na Jurze i pochowanego w zachowanym do dzisiaj imiennym grobie oficera - Niemca majora Gerharda von Bassewitza. Po zlikwidowaniu mniejszych nekropoli oprócz szczątków żołnierzy przeniesiono również wyposażenie nagrobne. Samych krzyży żeliwnych jest obecnie osiem typów, a więc wszystkie jakie stosowano, przeniesiono tutaj również piaskowcowe pomniki nagrobne - niemieckie, oficerskie pochodzą z cmentarza wojennego w Łutowcu, trzy niemieckie stele z mogił zbiorczych z cmentarza w Przewodziszowicach, postument nagrobny 100., 49. i 81. austriackiego Pułku Piechoty pierwotnie stał na cmentarzu wojennym w Morsku, a największy piaskowcowy krzyż z cmentarza w Ludwinowie. W 2000 roku cmentarz przeszedł gruntowny remont w trakcie którego zamontowano nowo odlane krzyże żeliwne, będące kopią oryginalnych, a pierwotne umieszczono na bocznych krawędziach mogił rzędowych. Pomimo osadzenia krzyży w betonowych ławach sposób ten nie uchronił ich od kradzieży, w celu sprzedaży na złom. Zginęło już ponad 2\3 ustawionych w trakcie remontu krzyży, co gorsza giną również ocalałe oryginały. Zbudowano także stylizowaną bramkę wejściową.