Ruiny kościoła św. Stanisława w Żarkach

" Kościół został zbudowany przed 1782 rokiem z łamanego kamienia wapiennego, na wzgórzu Laskowiec, w miejscu starej drewnianej kaplicy, gdzie – jak głosi podanie – położona była ówczesna osada Żarki. Obiekt wzmiankowany był w 1595, 1748 oraz 1763 roku, jako przydrożna drewniana kaplica, przy ważnym trakcie handlowym prowadzącym z Krakowa do Częstochowy. Pochodzenie kościoła wiąże się być może z wcześniejszym kultowym przeznaczeniem tego wzgórza, a później miejscem grzebalnym. Ludowe podanie mówi też, że świątynię ufundował bogaty rycerz, jako wotum za szczęśliwy powrót z wyprawy wojennej. Ten niewielki, orientowany, jednonawowy kościół był otynkowany wewnątrz posiadał pokaźne, wieloboczne zamknięte prezbiterium, trzy ołtarze, dwa wejścia: główne od zachodu, zamknięte półkoliście, drugie od północy. Nawę prawdopodobnie przykrywał dwuspadowy, a prezbiterium wielospadowy, niższy dach kryty gontem. Przy kościele znajdował się cmentarz grzebalny. Od połowy XIX w. kościół był już w ruinie. W latach 1982-83, dzięki członkom Towarzystwa Przyjaciół Żarek, kościół został odgruzowany. Ponadto przeprowadzono badania archeologiczne, w wyniku których odkryto pochówki, datowane na drugą połowę XV w. W 1989 roku dokończono prace, wypełniając ubytki murów i zabezpieczając ich koronę."

Oprac. uczniowie z Zespołu Szkół w Żarkach pod kierunkiem mgr. Beaty Placek i red. Wojciecha Mszycy.