Zadroże - cmentarz wojenny

Pochowano tutaj : 118 żołnierzy armii austro-węgierskiej, 63 żołnierzy armii rosyjskiej.

Cmentarz pełni rolę obiektu zbiorczego. W mogiłach zbiorowych pochowanych jest około dwóch tysięcy poległych żołnierzy. W dokumencie z połowy lat trzydziestych liczbę pochowanych oszacowano na 1054 : 849 Austriaków, 201 Rosjan oraz 4 poległych, w przypadku których nie udało się określić przynależności państwowej. Dane te najprawdopodobniej nie uwzględniają zwłok przeniesionych tutaj w drugiej połowie lat dwudziestych i na początku lat trzydziestych, między innymi z Sąspowa (prawie 700), Sułoszowej Górnej (około 190) i Rabsztyna. W liczbie pochowanych nie zawarto również 66 Rosjan przeniesionych ze zlikwidowanego w II kwartale 1939 r., cmentarza wojennego w Pieskowej Skale. Cmentarz otoczony jest masywnym wałem ziemnym, na którym kiedyś umieszczone było ogrodzenie z drewnianych sztachet i słupków. Na masowych grobach stały dębowe krzyże. Element główny cmentarza stanowi ziemny kopiec, na którym ustawiono trzy krzyże drewniane łacińskie. Po bokach rozmieszczono dwa krzyże prawosławne. Przy wejściu na cmentarz znajduje się tablica informacyjna z odwzorowaniem krzyży nagrobnych, planem cmentarza i tekstem - „CMENTARZ WOJENNY W ZADROŻU. WIERNI PRZYSIĘDZE I OBOWIĄZKOWI. W BOJU KREW SWOJĄ I ŻYCIE ODDALI. BEZ WZGLĘDU NA TO, CZY NA DZIEJÓW SZALI. WROGIEM NAM, CZY TEŻ PRZYJACIELEM BYLI. JAKO ŻOŁNIERZE WZOROWI NA WIECZNĄ PAMIĘĆ ZASŁUŻYLI. H.H.” Projekt cmentarza z 1917 r. Cmentarz był projektowany i zbudowany przez Kriegsgraben – Abteilung Des K.u.K. Kreiskommandos Olkusz w 1917-18 r. Jako cmentarz nr 5 w Sułoszowej. Spoczywają tu żołnierze 1 armii Austro-Węgierskiej z V Pozońskiego. X Przemyskiego korpusu, narodowości węgierskiej, polskiej, czeskiej, słowackiej, niemieckiej i ukraińskiej oraz żołnierze 9 armii Rosyjskiej z korpusu Gwardii (Grenadierski i Semenowski pułk lejb gwardii), którzy polegli w czasie walk trwających na tym terenie w listopadzie 1914 r. Na cmentarzu znajduje się jedna imienna mogiła kpt.Turnera z 12 pułku piechoty.”