Tu i tam

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Starych Oleszycach

Murowana cerkiew położona jest w zachodnim krańcu Oleszyc Starych zwanych Wolą Oleszycką, wraz z cmentarzem cerkiewnym i dzwonnicą. Wzniesiona w otoczeniu drzew w 1913 r. jest jedną z kilkunastu świątyń pozostałych po wyznawcach obrządku grekokatolickiego w pasie przygranicznym wschodniej i południowej Polski. Wybudowana została na planie krzyża z centralną kopułą, zwieńczoną sygnaturką. We wnętrzu zachowała się drewniana ambona i chór a na ścianach zobaczymy liczne polichromie i zdobienia ornamentalne. Opuszczona w 1947r, w okresie PRL przez jakiś czas spełniała rolę magazynu nawozów sztucznych. Budowla ta umieszczona została na liście obiektów wymagających szybkich działań remontowych, jednak nie rozpoczęto tam żadnych prac. W pobliżu cerkwi znajduje się również trój arkadowa dzwonnica z przejściem bramnym nakryta baniastym hełmem z 1913 roku oraz rozległy cmentarz z licznymi nagrobkami...

Czytaj więcej
Pustelnia Bł. Salomei w Grodzisku koło Skały

Jeden z najciekawszych zespołów architektoniczno - krajobrazowych drugiej polowy XVII wieku, swa historia sięgający średniowiecza. Już pod koniec lat dwudziestych XIII stulecia, na wzniosłej skale jurajskiej wzniesiono warowny gród. Został on zniszczony przez Konrada Mazowieckiego w czasie walk, o tron krakowski. W 1257 r., do zrujnowanego grodu przybyły siostry klaryski. Powstał klasztor, który funkcjonował do początku XIV w. Tutaj żyła i umarła w 1268 roku w opinii świętości Bl. Salomea Piastówna - córka Leszka Białego, wdowa po Kolomanie królu halickim. W roku 1642 biskup krakowski Mikołaj Oborski poświecił w Grodzisku nowa kaplice p.w. Wniebowzięcia NMP. Natomiast w drugiej połowie XVII w. ks. Sebastian Piskorski, profesor i rektor Akademii Krakowskiej, zrealizował niezwykle interesujące barokowe założenie architektoniczne. Jest ono bogate w treści ideowe; chwała Najświętszej Maryi Panny i...

Czytaj więcej
Kaplica Czaszek - Kudowa Zdrój

Ciekawa i niepowtarzalna budowa tego typu w Polsce, jedna z trzech w Europie (obok Rzymu i Kutnej Hory w Czechach) - została ufundowana w 1776 roku przez proboszcza miejscowej parafii św. Bartłomieja, Wacława Tomaszka. Po osiedleniu się w Czermnej postanowił on odbyć pielgrzymkę do Rzymu. Tam, przy kościele Santa Maria della Conzezione, natknął się na tzw. cmentarz kapucynów - pięć kaplic wyłożonych ornamentami wykonanymi z czaszek i kości mnichów, którzy opiekowali się świątynią. Ksiądz Tomaszek wrócił do swej parafii przepełniony refleksją nad przemijaniem i śmiercią. Pewnego razu zauważył, że psy rozdrapujące ziemię obok dzwonnicy odkopały ludzkie szczątki. Przy pomocy grabarza Józefa Pflegera i kościelnego Jana Szmidta zaczął wydobywać czaszki i kości należące - jak się okazało - do ofiar XVII - wiecznych wojen religijnych, wojen śląskich oraz epidemii cholery wybuchających na tym terenie. Wkrótce proboszcz...

Czytaj więcej
Ruiny kościoła św. Stanisława w Żarkach

" Kościół został zbudowany przed 1782 rokiem z łamanego kamienia wapiennego, na wzgórzu Laskowiec, w miejscu starej drewnianej kaplicy, gdzie – jak głosi podanie – położona była ówczesna osada Żarki. Obiekt wzmiankowany był w 1595, 1748 oraz 1763 roku, jako przydrożna drewniana kaplica, przy ważnym trakcie handlowym prowadzącym z Krakowa do Częstochowy. Pochodzenie kościoła wiąże się być może z wcześniejszym kultowym przeznaczeniem tego wzgórza, a później miejscem grzebalnym. Ludowe podanie mówi też, że świątynię ufundował bogaty rycerz, jako wotum za szczęśliwy powrót z wyprawy wojennej. Ten niewielki, orientowany, jednonawowy kościół był otynkowany wewnątrz posiadał pokaźne, wieloboczne zamknięte prezbiterium, trzy ołtarze, dwa wejścia: główne od zachodu, zamknięte półkoliście, drugie od północy. Nawę prawdopodobnie przykrywał dwuspadowy, a prezbiterium wielospadowy, niższy dach kryty gontem. Przy...

Czytaj więcej
Wiadukty w Stańczykach

W odległości około kilometra na północ od miejscowości Stańczyki znajdują się wiadukty kolejowe łączące dwa wysokie brzegi rzeki Błędzianka. Wybudowane zostały w latach 1912 – 1914 celem poprowadzenia tędy linii kolejowej. Od 1945 roku nie są użytkowane wskutek rozebrania linii. Wykonane z betonu wiadukty są do siebie bliźniaczo podobne. Każdy z nich posiada pięć przęseł zamkniętych na górze łukami pełnymi, opartych na czterech filarach o przekroju czworobocznym. Po obu stronach górnej elewacji każdego wiaduktu znajdują się po cztery pilastry podtrzymywane przez wsporniki z głowicami.

Czytaj więcej
Wielkie Oczy

Synagoga | Cerkiew grekokatolicka

Miejscowość położona w woj. podkarpackim na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, na pograniczu Polski i Ukrainy. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od istniejących tu niegdyś dwóch stawów. Początki osady sięgają XIV w. ok. 1580 r. założył ją Krzysztof Miękicki, właściciel kilku wiosek na pograniczu powiatu bełskiego. W roku 1621 została sprzedana kolejno Piotrowi i Mojżeszowi Mochyłom. W 1664 r. po śmierci Mojżesza Mohyły - trafiła w drodze spadku do jego kuzynki Anny Potockiej, żony hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewery Potockiego. Następnie Potoccy ofiarowali Wielki Oczy Andrzejowi Modrzewskiemu za zasługi wojenne. Dzięki staraniom Modrzewskiego 18 maja 1671 r. król Michał Korybut Wiśniowiecki nadał wsi prawa miejskie magdeburskie oraz liczne przywileje, m.in. 3 jarmarki w roku i targi w każdy czwartek. Modrzewski obrał sobie Wielkie Oczy za stałą siedzibę i rozpoczął przebudowę wzniesionej przez Mohyłów...

Czytaj więcej
Wieża Quistorpa

„Wieża w Lesie Arkońskim (przed 1945 r. Eckerberger Wald) wzniesiona została w latach 1900-1904 na zlecenie i ze środków Martina Quistorpa na terenach majątku Eckerberg przekazanych później miastu jako park leśny. Upamiętnić miała postać ojca fundatora – zmarłego właśnie radcy handlowego Johannesa Quistorpa. Ten kupiec i potentat przemysłowy, właściciel m.in. cementowni, był współzałożycielem Towarzystwa Budowlanego Westend w Szczecinie odegrał decydującą rolę w parcelacji i zabudowie willowej dzielnicy „Westend” oraz w urządzeniu obecnych Jasnych Błoni(wówczas znanych jako Quistorp-aue) ciągnących się na przedłużeniu głównej arterii XIX – wiecznego Szczecina aż do Lasu Arkońskiego. Projekt wieży (datowany na 01.06.1900 r.) sporządził znany architekt, królewski radca budowlany Franz Schwechten z Berlina, 10 lipca 1900 r. Martin Quistorp przesłał władzom budowlanym do zatwierdzenia dokumentację projektową wieży. Pozwolenie na...

Czytaj więcej

Wiadukty w Stańczykach