Zawiercie - cmentarz wojenny

Pochowano tutaj: 1 żołnierz armii niemieckiej, 108 żołnierzy armii austro-węgierskiej, 11 żołnierzy armii rosyjskiej.

Pamiątką ciężkich walk które toczyły się w drugiej połowie listopada 1914 r., na północ i wschód od Zawiercia jest położona w obrębie cmentarza parafialnego duża kwatera wojenna. Punktem centralnym jest murowany z kamieni wapiennych pomnik z tablicą inskrypcyjną na której znajduje się napis w języku niemieckim informujący o pochowanych tutaj 127 żołnierzach poległych w latach 1914-1915. Punktem centralnym jest murowany z kamieni wapiennych postument z tablicą inskrypcyjną w języku niemieckim informujący o pochowanych 127 żołnierzach poległych w latach 1914-1915 (Hier Ruhen in Gott 127 Krieger 1914-1915). Jednak według dokumentacji polskiej z lat 20 w kwaterze spoczywa 120 żołnierzy: 1 Niemiec, 108 Austriaków i 11 Rosjan. Na chwilę obecną trudno jest stwierdzić, która wersja jest prawdziwa i co było faktyczną przyczyną powstania rozbieżności. Przypuszczalnie siedmiu pochowanych pierwotnie żołnierzy mogło zostać ekshumowanych i przeniesionych w swe strony rodzinne na życzenie swoich bliskich. Kwatera podczas działań wojennych pełniła funkcję cmentarza przylazaretowego, stąd też taka duża różnorodność macierzystych jednostek wojskowych do których należeli polegli. Wszyscy pochowani w kwaterze żołnierze spoczywają w mogiłach pojedynczych, na których zachowały się oryginalne krzyże żeliwne z owalną tabliczką z napisami. Kwatera w latach dziewięćdziesiątych przeszła remont.

Źródło :

• "Wielka Wojna na Jurze" - Piotr Orman, Krzysztof Orman. Kraków 2008 [Str.139] 
• "Wielka Wojna na Jurze" - Piotr Orman, Krzysztof Orman. Kraków 2008 [Str.269]