Pałac w Żaganiu

„Barokowy pałac w Żaganiu był wznoszony w czterech etapach budowlanych, poczynając od gotyckiego zamku, na XIX – wiecznej rezydencji kończąc. Zamek średniowieczny był usytuowany w południowo – wschodniej części miasta i łączył się w jeden system obronny z murami miejskimi. Otoczony głębokimi, nawodnionymi fosami reprezentował założenie zbliżone do kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem i czterema narożnymi bastejami. Drugi etap łączy się z osobą księcia Albrechta Wallensteina. Nowa budowla miała być czworobokiem, posiadać cylindryczne basteje i własny system obronny w postaci nawodnionych fos. Mord w Chebie przekreślił szeroko zakrojone plany księcia Wallensteina (1634 r.). Dobra przeszły w ręce czeskich książąt Lobkowiców. Z budowli wallensteinowskiej zachowały się piwnice oraz mury trzech cylindrycznych bastei. Po przejęciu księstwa żagańskiego Wacław Euzebiusz Lobkowic postanowił wznieść w Żaganiu nową rezydencję. Muratorem książęcym został Antoni Porta. Dostosowując umiejętnie istniejące mury stworzył nowy układ trójskrzydłowego założenia ze skrzydłem parawanowym od strony południowej. Krzyżujące się amfilady sal łączyły narożnikowe pomieszczenia, zaś korytarze umieszczono w półtaktach od strony dziedzińca. Księstwo żagańskie pozostawało w rękach Lobkowiców do 1677 roku, po czym zostało sprzedane księciu Piotrowi Bironowi. W okresie tym dokonano w budowli pałacowej pewnych zmian. Generalnym projektantem został Krystian Walenty Schultze. W pałacu powstał teatr i duża sala koncertowa. Na podstawie umowy spadkowej, zawartej w marcu 1842 r. majętność przeszła w ręce najmłodszej córki księcia Birona – Doroty Marii księżnej Talleyrand – Perigord. Wystrój wnętrz wykonał wg. projektu L. Dorsta – Schatzberga.”

mgr Ewa Lukas – Janowska, listopad 1989 r. https://zabytek.pl/pl/obiekty/zagan-palac