Zamek biskupów wrocławskich w Otmuchowie

Zamek biskupi położony na górze (225 m.n.p.m) na lewym brzegu Nysy Kłodzkiej, w południowo-zachodniej części miasta, ongiś sprzężony z jego fortyfikacjami. Na miejscu, gdzie dziś znajduje się zamek, przed 1155 rokiem stał gród kasztelański, który w połowie XIII w. objęli biskupi wrocławscy. W końcu XIII w. powstał murowany zamek, zdobyty w latach 1284 i 1285 przez Henryka IV Probusa, księcia wrocławskiego, a następnie oddany biskupom w stanie zniszczenia. W 1295 roku zamek został odbudowany. Ponownie uległ zniszczeniu podczas wojen husyckich w roku 1430, po czym odbudowany i ufortyfikowano go w latach 1484-85 za czasów biskupa Jana IV Rotha. Zapewne w tym okresie została wzniesiona wieża na planie prostokąta o zaokrąglonymi narożami, w górnych piętrach znacznie przebudowana w okresie późniejszym. W latach 1585-96 z inicjatywy biskupa Andrzeja Jerina dziedziniec zamkowy został obudowany z trzech stron. Zachowane jest czterokondygnacjowe skrzydło północno-wschodnie na planie wydłużonego czworoboku o przełamanej osi. Zewnętrzne ściany były ozdobione sgraffitowymi dekoracjami. Na najwyższej kondygnacji zostały wprowadzone strzelnice o wylotach kluczowych. W 1638 roku zapewne za czasów biskupa Karola Ferdynanda Wazy, powstały zewnętrzne schody z parterową loggią. W 1646 roku zamek zajęli Szwedzi. W 1741 roku zdobyły do wojska pruskie i częściowo zniszczyły. Po sekularyzacji księstwa biskupiego przeszedł w 1820 roku na własność Wilhelma von Humboldta, który zarządził rozebranie skrzydeł zachodnich. Po 1950 roku przeznaczono zamek na cele turystyczne. Na podstawie badań przeprowadzonych w 1961 roku można domniemywać że pierwotny zamek zbudowany z kamienia wznosił się na planie nieregularnego wieloboku, z wjazdem w murze południowo-wschodnim. Od strony miasta był zapewne użytkowany wał dawnego podgrodzia, obecnie jeszcze zachowany. W dolnych kondygnacjach istniejącego skrzydła północno-wschodniego, w narożniku południowo-wschodnim, zachował się zarys pierwotnego domu mieszkalnego, trójdzielnego, zbudowanego z kamienia, na planie rombu (22x16 m). Również w odsłoniętych pozostałościach zburzonego skrzydła zachodniego występuje zarys prostokątnego założenia, będącego zapewne pozostałością kaplicy zamkowej. Zarówno generalna rozbudowa z XVI w., jak i zburzenie połowy zamku w XIX w. zatarły pierwotne założenia obronne zamku średniowiecznego.