Arthur Tedder

1890 – 1967

"Jak wielu spośród dowódców brytyjskiej armii, Arthur Tedder zawdzięcza część swojej kariery wojskowej kampanii w Afryce Północnej. Obdarzony wrodzonym zmysłem przywódcy, miał zaszczyt piastować najwyższe stanowiska w RAF-ie. Między innymi w 1943 r. powierzono mu dowództwo alianckich sił powietrznych na Morzu Śródziemnym, a począwszy od grudnia 1944 r. będzie brał udział w planowaniu działań, jakie przyczynią się do wyzwolenia Europy.

Urodził się 11 lipca 1890 r. w Gleguin, w Stirlingshire. Ukończył szkoły w Whitgift School i w Magdalen College w Cambrige (1912). Po wstąpieniu do wojska został wydelegowany na wyspy Fidżi i dopiero wybuch pierwszej wojny światowej przyczynił się do jego powrotu na Wyspy Brytyjskie. W październiku 1941 r. zostanie wcielony do Dorsetshire Regiment. 

Kontuzja kolana, która przeszkodzi mu w uczestniczeniu w walkach na froncie spowoduje, że złoży podanie o przyjęcie go do lotnictwa. Jeden z pierwszych lotów bojowych Teddera, w 25 eskadrze stacjonującej we Francji, w Auchel, zakończy się zestrzeleniem przez jednego z największych asów niemieckiego lotnictwa – Maxa Immelmanna. Nie przeszkodzi mu to jednak kontynuować karierę wojskową. W 1917 r., już w stopniu majora, stanie na czele 70 eskadry, a w rok później, po krótkim powrocie do Wielkiej Brytanii, zostanie wydelegowany do Egiptu, gdzie pozostanie do końca I wojny światowej. 

W okresie międzywojennym Arthur Tedder brał udział w okupacji Turcji, awansował na stanowisko Wing Commander i w latach 1934 – 36 pełnić będzie funkcję dyrektora departamentu do spraw wyszkolenia pilotów w brytyjskim Ministerstwie Lotnictwa. W 1936 r. objął dowodzenie siłami RAF-u na Dalekim Wschodzie. Po powrocie do Wielkiej Brytanii, w 1938 r., obejmie powierzoną mu funkcję Generalnego Dyrektora do spraw badań naukowych przy Ministerstwie Lotnictwa.

OPERACJE ŚRÓDZIEMNOMORSKIE

W 1940 r. zostanie mianowany zastępcą dowódcy RAF-u na Bliskim Wschodzie, marszałka Arthura Longmore’a. Jego przybycie do Egiptu zbiegło się z pierwszą ofensywą brytyjską podjętą przeciw wojskom włoskim w Libii. Od tej pory będzie brał udział w niemal wszystkich ważniejszych operacjach wojennych. Stawi czoło desantowi na Krecie, niemieckim nalotom na Maltę, będzie uczestniczył w zdławieniu irackiego powstania. Nie uniknie również krytyki. Zarzuty kierowane pod adresem RAF-u, rzekomo nie dość skutecznie broniącego wojsk przed wrogimi nalotami sprawią, że Tedder będzie się starał spotęgować siłę i znaczenie brytyjskiego lotnictwa. Dzielić będzie czas pomiędzy walki na pustyni, obronę Malty i ofensywę na niemiecko-włoskie szlaki komunikacyjne w basenie Morza Śródziemnego. Od 1941 r. dowodzić będzie RAF-em na Bliskim Wschodzie. 

PRZYGOTOWANIE DO OPERCJI "OVERLORD"

Po zwycięstwie pod El – Alamein i wylądowaniu wojsk alianckich u wybrzeży Maroka i Algierii obejmie dowodzenie alianckimi siłami powietrznymi w basenie Morza Śródziemnego. Od grudnia 1943 r. we współpracy z Eisenhowerem, Montgomery’m i Cunninghamem poświęci się przygotowaniem do operacji „Overlord” – lądowania w Normandii. Jako znakomity organizator odpowiadać będzie za współpracę lotnictwa z siłami lądowymi. W tym samym czasie zostanie wyznaczony na stanowisko zastępcy Dowódcy Ekspedycyjnych Sił Zbrojnych Koalicji generała Eisenhowera. Na tym stanowisku zastanie go koniec II wojny światowej. W listopadzie 1944 r. Eisenhower powierzy Tedderowi koordynację wszystkich mających miejsce w Europie operacji powietrznych.

OSTATNIA MISJA - KONIEC KARIERY

Ostatnim jego stanowiskiem w wojsku, w latach 1946 – 48, będzie funkcja szefa Sztabu brytyjskich wojsk powietrznych, a karierę zakończy jako reprezentant Wielkiej Brytanii przy komitecie wojskowym NATO. Zmarł  3 czerwca 1967 r. w Banstead, w pobliżu Londynu."

Źródło :

• „Gazety Wojenne” nr 30, str.596