Fort nr 50a "Lasówka"

Budowę fortu datuje się na rok 1899, jest to dzieło obrony bliskiej (Nahkampfwerk) - międzypolowe. Fort ten wchodził w skład zewnętrznego pierścienia fortyfikacji Twierdzy Kraków (Gürtelzwischenwerk GHW No 50a). Mógł on również udzielać wsparcia ogniowego dla fortu "Mogiła", w obronie przeciwległego brzegu Wisły. Uzbrojony był w 4 armaty polowe kal. 9 cm wz. 75/96 i dwa ciężkie karabiny maszynowe Schwarzlose wz.7/12. Załoga fortu liczyła 157 żołnierzy, z tym że w salach żołnierskich było 80 łóżek, 77 pozostałych żołnierzy czuwało na zmianie bojowej. Fort ten prezentuje nietypowe cechy fortu obrony bliskiej. Typowy międzypolowy fort pancerny na korpusie posiadał rozmieszczone skrzydłowo cztery wieże pancerne i centralnie jedną obserwacyjną. Blok koszar pozostawał zbliżony zarówno w swojej konstrukcji, jak i rozplanowaniu do koszar fortu "Lasówka". Jednak w forcie 50a zrezygnowano z zastosowania wież pancernych, zastępując je otwartymi stanowiskami dział polowych na wale i biernymi schronami dla tych dział na piętrze koszar (tzw. Hangard).Warto nadmienić że fort miał napełnianą fosę wodą z Wisły - jako jedyny posiadał mokrą fosę. W okresie międzywojennym dzieło to pozostawało w gestii wojska (przez krótki czas pełnił funkcje magazynowe). W czasie II wojny światowej częściowo mięścił się tu magazyn, następnie został przekazany władzom cywilnym. W latach 60 - tych na skutek nieprzemyślanych adaptacji przemysłowych, gospodarująca tu spółdzielnia "Barwa", przystosowując obiekt do swoich potrzeb, beztrosko dobudowała różne magazynki i wiaty, zbiorniki i instalacje chemiczne. Jeszcze w połowie lat 90-tych obiekt posiadał komplet elementów pancernych - okiennice, drzwi, brakowało tylko zburzonej przez byłego gospodarza bramy. Obecnie fort jest ogólnodostępny do zwiedzania.  

Zdjęcia archiwalne

Plany, szkice, rysunki

Źródło :

• https://zabytek.pl/pl/obiekty/krakow-fort-50-a-lasowka dostęp [10.01.2026]