Cmentarz nr 368 Limanowa

Cmentarz nr 368 Limanowa - Jabłoniec

Pochowano tutaj :
161 żołnierzy armii austro-węgierskiej.
1 żołnierz armii niemieckiej.
247 żołnierzy armii rosyjskiej.
Projektant cmentarza : Gustav Ludwig
Wykaz osób pochowanych : Kliknij

Cmentarz wzniesiony według projektu Gustava Ludwiga, położony jest ok. 2. km od Limanowej na wzgórzu Jabłoniec (560 m.n.p.m.), na którym rozegrała się decydująca faza "bitwy o Limanową" w dniach od 8 do 12.XII.1914 r., zakończona zwycięstwem wojsk austro-węgierskich. Cmentarz ten jest jednym z największych i najciekawszych pod względem architektonicznym obiektów występującym w X okręgu cmentarnym. Został wpisany do rejestru zabytków (nr A-629/91) a opiekę nad cmentarzem sprawuje Urząd Miasta w Limanowej. Cmentarz podzielony jest poprzez drogę na dwie części: południową i północną.

Do części południowej ogrodzonej pełnym murem kamiennym dopasowanym do ukształtowania terenu, prowadzą dwa wejścia znajdujące się po obu stronach kaplicy-mauzoleum. Wzniesiona ona została na cześć bohaterskiej śmierci na polu walki dowódcy 9 pułku huzarów płk. Othmara Muhra. Jest to ośmioboczna budowla z kamienia, zwieńczona wysoką kopułą pokrytą czerwoną dachówką, na szczycie której znajduje się stylizowany krzyż stalowy. Wejście do kaplicy umieszczone jest od strony cmentarza. W środku jest krypta zasłonięta płytą z wykutym napisem po węgiersku "Muhr Ottomar - Ezredes-Hósi Halált Halt 1914 December Tizenegyediken" ("Pułkownik Othmar Muhr zmarł bohaterską śmiercią 11 grudnia 1914r"). W okresie międzywojennym szczątki bohaterskiego pułkownika przeniesione zostały do grobowca rodzinnego na Węgrzech. Na ścianach zewnętrznych kaplicy umieszczono tablice z informacją o cmentarzach wojennych na terenie Limanowej oraz nową tablicę z historią bitwy i cmentarza.

Projekt kaplicy - mauzoleum Gustava Ludwiga. Źródło: Archiwum Narodowe w Krakowie

Przed wejściem do kaplicy położony jest mały placyk wyłożony płytami betonowymi z okrągłym klombem, zamknięty półkolistą kwaterą i dwoma mniejszymi prostokątnymi po bokach. Od niego odchodzą trzy alejki do pozostałych kwater. W zachodniej części cmentarza usytuowany jest granitowy pomnik huzarów , o ściętych narożach, zwieńczony kulą. Na jego bokach umieszczone są na żelaznych bolcach marmurowe tablice inskrypcyjne z napisami: " W tym miejscu zginął pułkownik Othmar Muhr wraz ze swoimi walecznymi huzarami 9 pułku 11-12 XII 1914r." (po niemiecku), "W dniach polegli wraz z Panem Pułkownikiem huzarzy drogiej krwi, twardej pięści. Ku czci węgierskiej, niemej wierności" (po węgiersku).

Projekt pomnika huzarów wykonany przez Gustava Ludviga w 1916 r. Źródło: Archiwum Narodowe w Krakowie

Część południowa cmentarza swym wyglądem nawiązuje kompozycyjnie do znajdującej się po przeciwnej stronie kaplicy. Prowadzą do niej dwie alejki (z kilkoma stopniami w połowie). Schodzimy na półkolisty taras (położony ok.1,80 m poniżej w stosunku do otaczającego go terenu) wyłożony betonowymi płytami, pośrodku którego znajduje się ośmioboczny słup kamienny zwieńczony kamiennym krzyżem maltańskim. Za nim umieszczonych jest 5 mogił zbiorowych, w betonowych obramowaniach. Pochowano tutaj prochy 250 żołnierzy Armii Czerwonej (poległych w styczniu 1945r.) ekshumowanych z tereny byłego powiatu Limanowskiego.

Projekt pomnika wykonany przez Gustava Ludviga w 1916 r. Źródło: Archiwum Narodowe w Krakowie

Około 30 metrów na zachód od północnej części cmentarza usytuowany jest obelisk w miejscu śmierci rotmistrza 9 pułku huzarów, Leonarda hr. Thun Hohenstein, ufundowany przez rodzinę poległego a zaprojektowany przez Gustava Ludwiga.