Gustaw Ludwig

Ur. 1876 w Brnie - Zm. 1952 w Brnie

Niemiec, kapitan pospolitego ruszenia, architekt monachijski pochodzący z Moraw (ur. 1876 w Brnie). Kształcił się w Austrii i Stanach Zjednoczonych. Jeden z najwszechstronniejszych twórców cmentarzy w ekipie artystycznej Oddziału Grobów Wojennych. Przez cały prawie okres akcji budowy cmentarzy wojennych (do 1 stycznia 1918 r.) był kierownikiem artystycznym X Okręgu cmentarnego – Limanowa, a przez krótki czas, od 21 maja do 30 listopada 1917 r. również komendantem tego Okręgu. Prócz projektów prawie wszystkich cmentarzy X okręgu oraz reprezentacyjnego cmentarza nr 91 w Gorlicach w III Okręgu. Do najciekawszych jego projektów należy koncepcja cmentarza nr 368 w Limanowej – Jabłońcu (zmieniona niestety w trakcie realizacji) oraz kaplica na cmentarzu nr 361 w Krasnych – Lasocicach. Zaprojektował sześć wzorów najbardziej rozpowszechnionych krzyży, występujących na większości zachodnio-galicyjskich cmentarzy wojennych z wyjątkiem okręgu żmigrodzkiego. Poszczególne wzory dedykowane były armii austriackiej, niemieckiej i rosyjskiej. Mniejsze krzyże przeznaczone na pojedyncze groby były jednocześnie elementami centralnymi (poza wersją „rosyjską”) trzech pozostałych wzorów, ażurowych używanych głównie na mogiłach zbiorowych. Wzornictwo krzyża typu „austriackiego” nawiązuje do austriackiego odznaczenia Krzyż Zasługi Wojskowej. Krzyż okolony girlandą z liści laurowych symbolizuje chwalę należną zwycięzcom. W centrum krzyża mogła znajdować się data 1914 lub 1915. Podobnie krzyża typu „niemieckiego” związany jest z niemieckim odznaczeniem Krzyża Żelaznego. Krzyż jest opleciony gałązką dębową symbolizującą męstwo i nieśmiertelność, na górnym ramieniu znajduje się korona cesarska, w centrum litera W (od imienia cesarza Wilhelma), natomiast u podstawy zazwyczaj znajduje się data 1914 lub 1915. Większe ażurowe krzyże zarówno w wersji austriackiej jak i niemieckiej przedstawiają obusieczny miecz wbity w wachlarz palmety, symbolizującej ostateczne zwycięstwo i wieczną nagrodę. Rosyjski dwuramienny krzyż ozdobiony girlandą liści lipowych nawiązuje do krzyża patriarchalnego. Krzyż większy nie ma motywu miecza zarezerwowanego dla zwycięskich armii, podobnie nie ma palmety, a jedynie tablicę z datą lub bez okoloną dwoma spiralami. Projekty G. Ludwiga charakteryzują się bogatą ornamentacją opartą na motywach roślinnych (głównie laur i liście dębowe). Jest też autorem jednego z projektów drewnianego krzyża centralnego z obręczową glorią i kutymi żelaznymi dekoracjami. Krzyże Gustawa Ludwiga spotykamy we wszystkich okręgach cmentarnych z wyjątkiem I Okręgu – Nowy Źmigród.

Zaprojektowane cmentarze :

• Cmentarz nr 348 Stary Sącz
• Cmentarz nr 353 Tęgoborze
• Cmentarz nr 366 Limanowa
• Cmentarz nr 368 Limanowa - Jabłoniec
• Cmentarz nr 376 Suchoraba

Źródła :

• "Cmentarze I Wojny światowej w Galicji Zachodniej". Oktawian Duda. Warszawa 1995 [str.54]
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Gustaw_Ludwig dostęp [21.12.2025]