Jan Kanty Gumowski

Ur. 20.10.1883 (Krościenko nad Dunajcem) - Zm. 6.11.1946 (Kraków)

Wychowanek krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, uczeń Józefa Mehoffera. Nie był służbowo związany z Oddziałem Grobów Wojennych. Udział jego był pośredni, poprzez uczestnictwo w otwartych konkursach i wystawach, gdzie eksponował swoje rysunki i akwarele, w których zawarł własne wizje przestrzenne wystroju cmentarzy wojennych i nagrobków. Brak informacji o ewentualnym wykorzystaniem jego koncepcji artystycznych w realizacji cmentarzy wojennych. Był przede wszystkim rysownikiem lecz malował też pejzaże, studia i szkice jako akwarelista. Rysował, wzorując się na Wyczółkowskim. Szkicował zabytki architektury i budownictwa drewnianego, kapliczki, kościoły i plebanie m.in. w Tuchowie, Tarnowie, Gromniku, Ciężkowicach i Starym Sączu. W czasie wojny służył w Legionach Polskich, pełniąc funkcję malarza i rysownika wojennego. W 1916 r. odbyła się w Krakowie wystawa jego stu prac (studiów, szkiców i obrazów) poświęconych Legionom. Szkicował sztaby pułków i batalionów, obozy saperów, reduty, punkty obserwacyjne pod Kostuchnówką i nad Stochodem, a także liczne portrety znanych dowódców Legionów Polskich: komendanta Józefa Piłsudzkiego, szefa sztabu I Brygady płk. Kazimierza Sosnkowskiego, płk. Zygmunta Zielińskiego, kpt. Ludwika Piskora, kpt. Mariana Kukiela, kpt. Wacława Stachiewicza, por. Walerego Sławka, por. Jędrzeja Moraczewskiego, por. Władysława Bortnowskiego, por. Aleksandra Litwinowicza, mjr. Kazimierza Fabrycego, Juliusza Kaden – Bandrowskiego i innych.

Ważniejsze dzieła Jana Gumowskiego :

• Projekty witraży, m.in. dla kościoła Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie Kościół Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie, ok. r. 1909, 
• Obraz olejny Zwiastun (160 × 200 cm) – I nagroda w konkursie Towarzystwa Przyjaciół Sztuki w Krakowie, 1912 r., 
• Zygmunt III Waza, olejna (187 × 115 cm) kopia historycznego portretu z galerii Pittich we Florencji, 1913 r., 
• Teki litografii o tematyce architektonicznej: 

1. Motywa Architektury Swojskiej, 1913 r. (15 plansz jednobarwnych), 
2. Motywy Architektury Polskiej, Zeszyt 2, 1917 r. (15 plansz jednobarwnych), 
3. Lublin, 1918 r. (15 plansz: 9 jednobarwnych i 6 barwnych), 
4. Jasna Góra, 1926 r. (14 plansz: 8 jednobarwnych i 6 barwnych), 
5. Widoki Krakowa, 1926 (12 plansz jednobarwnych), 
6. Gdańsk, 1928 (20 plansz jednobarwnych), 
7. Kraków Jana Gumowskiego, 1929 r. (6 litografii barwnych), 
8. Krynica, 1930 r. (10 plansz barwnych). 

• Liczny cykl (kilkudziesięciu) portretów legionowych towarzyszy broni z lat 1915/16, 
• Znany akwarelowy portret Komendanta z 1916 r., 
• Rekonstrukcyjny widok ogólny Krakowa z poł. XVII w., opracowany i wykonany w latach 1930–1933 (piórko 80 × 150 cm), 
• Cykl poświęcony XVII-wiecznej Warszawie, 11 rysunków, 1936/37 r. 
• Cykl rekonstrukcji polskich zamków z okresu przed najazdem szwedzkim, blisko 100 rysunków z lat 1935–1939, 
• Cykl rekonstrukcji krakowskich murów obronnych 14 rysunków ołówkowych (1940/41 r.) 
• Cykl rekonstrukcji krakowskich murów obronnych 10 rysunków w wersji piórkowej (1944 r.),

Niektóre prace Jana Gumowskiego

Źródła :

• www.jangumowski.pl dostęp [19.12.2025]
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kanty_Gumowski [dostęp 19.12.2025]
• "Cmentarze I Wojny światowej w Galicji Zachodniej". Oktawian Duda. Warszawa 1995 [str.52]
• https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/jan-kanty-gumowski-3-litografie,16444,pl dostęp [21.12.2025]
• https://www.sda.pl/aukcja/obiekty/jan-kanty-gumowski-jasna-gora-1926-r,5272,pl dostęp [21.12.2025]