Kaplica templariuszy w Rurkach

„Kaplicę w Rurce zbudowali templariusze, sprowadzeni na Pomorze przez księcia Barnima I w 1234 roku. W Rurce osiedlili się w 1244 roku, zakładając tu komandorię, a około 1250 roku zbudowali kaplicę. Po rozwiązaniu zakonu templariuszy, w 1312 roku, komandorię jak również majątek ziemski, decyzją papieża Klemensa V, przekazano zakonowi joannitów, przy czym zakonnicy pojawili się w Rurce dopiero w 1329 roku. Na skutek zatargów z mieszczaństwem z Bań i Chojny i najazdów na komandorię, joannici w 1377 roku, za zgodą księcia Swantibora III i Bogusława VII, przenieśli się do Swobnicy. W Rurce urządzono folwark należący do swobnickiego klucza dóbr zakonnych. W tym czasie kaplica była nadal użytkowana. W 1472 roku kaplicy rureckiej odbył się kongres mający na celu rozstrzygnięcie sporu pomiędzy mieszczanami a joannitami. Po rozwiązaniu zakonu, co nastąpiło w 1648 roku majątek rurecki wraz z komandorią przejęli margrabowie brandenburscy. Majątek był zarządzany przez włodarza. W XVIII wieku kaplicę zaadaptowano na magazyn zboża dzieląc jej wnętrze sklepieniami kolebowymi na dwie kondygnację. W 1816 roku majątek w Rurce wraz z kaplicą kupił rajca miejski Hartig, sprzedając go w 1840 roku rotmistrzowi Schmidt. Ten zaś sprzedał Rurkę Ludwikowi von Klitzing. W 1874 roku w dawnej kaplicy wybuch pożar. Wkrótce potem budowlę zaadaptowano na gorzelnię przemurowując całą ścianę południową, koronę murów, szczyty, okna i drzwi. We wnętrzu wstawiono żelbetowe stropy i słupy. Do elewacji północnej dobudowano ceglany komin. Po wojnie cały zespół przejęty został przez PGR. Kaplica odbudowana częściowo w latach 1998 – 2004, pozostaje nadal nie użytkowana i jest własnością prywatną.”

mgr Kazimiera Kalita Skwirzyńska, X 2004 r.  https://zabytek.pl/pl/obiekty/rurka-kaplica-templariuszy

Foto. Mateusz Szczawiński

PLANY, SZKICE, RYSUNKI

Źródło :

•   https://zabytek.pl/pl/obiekty/rurka-kaplica-templariuszy dostęp [19.02.2026]