Cmentarz nr 335 Niegowić
IX Okręg cmentarny - Bochnia
Fort nr 7 "Bronowice/Za rzeką"
Twierdza Kraków
Cmentarz nr 278 Jadowniki Podgórne
VIII okręg cmentarny - Brzesko
Cmentarz nr 270 Bielcza
VIII okręg cmentarny - Brzesko

Fort nr 47 "Łysa Góra"


Jest to jeden z największych jednowałowych fortów artyleryjskich w Krakowie. Posiadał 6 baterii dział. Położony na wschodniej części grzbietu w wzgórz ograniczających od zachodu dolinę Sudołu Dominikańskiego i Dłubni. Bardzo rozległy widok na przedpole, od newralgicznej dla twierdzy strony północno - wschodniej, stanowił główny atut jego położenia. Na ozdobnym portalu bramy wejściowej do fortu widnieje co prawda data: 1885, ale sam projekt i budowa fortu wiąże się z okresem o kilka lat wcześniejszym. Wcześniej był tu ziemny szaniec, rozbudowany w latach 1872 - 1878 do fortu półstałego i następnie przebudowany jako fort artyleryjski ( przed rokiem 1886). Podobnie jak inne forty artyleryjskie "Łysa Góra" ma tradycyjny narys spłaszczonego bastionu - lunety. Charakterystycznym elementem fortu są obronne koszary szyjowe. Blok niskich koszar szyjowych, jest dwukrotnie załamany w formie półbastionów flankujących centralnie położoną bramę. Dodatkowo plac broni osłaniany był ziemną bastionetką. Jej ściany tworzone były przez przedstok, a wjazd mieścił się w czole. Fort ma wszystkie elementy standartowego fortu artyleryjskiego, a jedyne co go wyróżnia, to jego wielkość i rozległość. W odległości ok. 300m na zachód zbudowano jeszcze jeden potężny fort pancerny 47a "Węgrzce". Oba te forty łączy zakryta droga rokadowa, w latach 1902 - 1910 usypano nad nią wał ziemny. W środku, pomiędzy fortami wpasowana w wał ziemny, usytuowana była dodatkowa bateria dział, której betonowe schrony zachowały się do dnia dzisiejszego w dobrym stanie. W 1914 r., czyszcząc przedpole przed fortem, dla poszerzenia pola ostrzału artyleryjskiego, zniszczono wieś Węgrzce. Wtedy rozebrano także dom, który pod koniec życia, jesienią 1906 r., kupił Stanisław Wyspiański i w którym, wraz z żoną Teofilą zamieszkał. Stąd w 1907 r. przewieziono go do szpitala w Krakowie, gdzie zmarł. W 1974 r., na miejscu domu Wyspiańskiego położono pamiątkowy kamień.

Oprac. J. Bogdanowski

 

Źródła :
  • " Twierdza Kraków. Znana i nieznana." Część I Henryk Łukasik. Andrzej Turowicz. Międzyzdroje-Kraków 2002 [str.46]

Polityka prywatności | Polityka Cookies | Mapa strony | Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

© 2024 - 2025 gkazelot.pl