Fort nr 53 "Bodzów" - relikty

Był to nietypowy fort artyleryjski, dwuwałowy o półstałym charakterze, został wybudowany w 1884 roku, początkowo jako półstały, ziemno - drewniany. W roku 1910 został on przebudowany i zmodernizowany na fort stały, murowany z cegieł, o betonowym stropie wspartym na stalowych belkach, pozostał on nadal obiektem o etażowej obronie, z górną pozycją artyleryjską. Podczas działań wojennych został on nieco uszkodzony, resztę zniszczeń dokonało Wojsko Polskie detonując na nim niewypały i testując ładunki wybuchowe. Widok jaki można ujrzeć jest niemal apokaliptyczny: porozrzucane fragmenty fortu, rozbite i połamane fragmenty murów, betonowych stropów koszar i schronów. Pojedynczy budynek koszar podobny jest do koszar fortu piechoty w Olszanicy, Mydlnikach czy w Mogile. Inny jest natomiast jego narys, dużo bardziej rozbudowany. Stanowią go bowiem dwa parterowe budynki, przedzielone symetrycznie pochylnią prowadzącą na wał artyleryjski, gdzie na działobitniach za wysokim ziemnym, porozdzielanym poprzecznicami przedpiersiem, ustawione były działa forteczne. Obsługa dział mogła kryć się w schronach wypełniających wnętrze poprzecznic. Całość fortu otoczona była dodatkową kutą w skale suchą fosą. Przedpole fortu było pokryte zapewne zasiekami z drutu kolczastego oraz zabezpieczone polem minowym. Także od zapola fort był zabezpieczony wysokim wałem. Szyjowej części fortu broniły dwie kaponiery rozmieszczone symetrycznie na obu skrzydłach koszar, a w rozległych obwałowaniach fortecznych, znajdowały się jeszcze inne urządzenia obronne, uproszczony tradytor panujący nad drogą do Tyńca, dodatkowe działobitnie skierowane na południe, małe murowane schrony ze stanowiskami obserwacyjnymi i strzeleckimi. Całość obiektów rozrzucona jest na wzgórzu i przypomina już nowy typ fortyfikacji uproszczonej. Fort usytuowany jest na wzgórzu noszącym nazwę Solnik (264 m. n.p.m). Widoczna stąd panorama Krakowa i okolic należy do jedynych z najpiękniejszych. Tak położone miejsce nie mogło ujść uwadze austriackim budowniczym twierdz, gdyż pod kątem przydatności wojskowej był to jeden z najlepszych punktów obronnych Krakowa. Położony na wzgórzu fort panował nad południowym brzegiem Wisły.

Zdjęcia archiwalne

Plany, szkice, rysunki

Źródła :

• "Twierdza Kraków. Znana i nieznana" Część II. Henryk Łukasik. Kraków 2001 [str.78]
• https://zabytek.pl/pl/obiekty/fort-53-bodzow-869514  dostęp [11.01.2026]