Fort nr 41a "Mydlniki"

Narys fortu jest geometryczny: o niemal półkolistym przebiegu fosy czołowej i prostej linii wału zapola. Wjazd do fortu prowadzi od wschodu. Obszar wjazdu oraz plac broni osłania kaponiera, dostawiona do parterowego budynku koszarowego w pobliżu bramy głównej. Koszary i kaponiera wykonane są z cegły nietynkowanej i przykryte stropem stalobetonowym. Elewacja tylna tego budynku jest całkowicie osłonięta ziemią. Koszary są podzielone korytarzem na dwa skrzydła. W skrzydle południowym znajduje się duża sala z której prowadzą przejścia do kaponier, do małego pomieszczenia nieznanego przeznaczenia oraz wyjście na wał piechoty. W skrzydle północnym jest druga duża sala z wyjściem na wał. Obie sale są dobrze doświetlone oknami w ścianie elewacyjnej, pierwotnie zabezpieczonymi okiennicami pancernymi. Na osi bramy za koszarami znajduje się korytarz - poterna - prowadząca do schrony głównego. Schron składa się z trzech pomieszczeń przedsionka i dwóch komór; zaopatrzonych w strzelnice do niezależnej ich obrony. W przedsionku, doświetlonymi dwoma niewielkimi okienkami, znajdowała się studnia, obecnie zasypana. Nie można wykluczyć, że przedsionek został wtórnie wydzielony przed I wojną światową przez wystawienie bocznych ścian - pierwotnie mogły się tam znajdować, niezależne wyjścia na wał piechoty. Komory nie posiadają okien. Schron nakryty jest stropem stalobetonowym na kształtownikach i łupinach stalowych. Fort 41a "Mydlniki" zachował się do dziś stosunkowo dobrze. W związku z powojenną adaptacją obiektu do celów magazynowych dokonano nieznacznych przeróbek we wnętrzach, wykonano też dodatkowe kominki wentylacyjne. W związku z naturalnym wskutek braku bieżącej konserwacji podniesieniem się poziomu terenu placu broni przed elewacją koszar, zawilgoceniu uległy dolne partie ściany frontowej. Partie ziemne przetrwały bez większych uszkodzeń, choć profile wału i fosy uległy częściowo deformacji. Teren fortu - zwłaszcza plac broni obok koszar - jest zarośnięty krzewami, a także samosiewami roślin; rośnie tu też kilka drzew owocowych.

Zdjęcia archiwalne

Plany, szkice, rysunki

Źródła :

• " Twierdza Kraków. Znana i nieznana." Część II Henryk Łukasik. Andrzej Turowicz. Międzyzdroje-Kraków 2002 [str.39]
• https://zabytek.pl/pl/obiekty/fort-mydlniki-41a-871194 dostęp [06.01.2026]