Cmentarz nr 118 Staszkówka

Kategoria : Cmentarz wojenny
Pochowano tutaj :
281 żołnierzy armii niemieckiej.
43 żołnierzy armii rosyjskiej.
439 żołnierzy armii austro-węgierskiej.
Projektant cmentarza : prof. Herman Kurt Hosaeus
Wykaz pochowanych : Kliknij

Obiekt położony jest na spłaszczonym wzgórzu zwanym Patria (432 m n.p.m) około 3 km od wsi Staszkówka. Został zaprojektowany przez prof.Hosaeusa. Założony został na planie prostokąta i ogrodzony jest kamiennymi słupami połączonymi ze sobą żelaznymi poręczami. Wejście na cmentarz prowadzi przez dwie pary murowanych słupów o zróżnicowanej wielkości, połączonych podmurówką i metalowym płotem, zamknięte jednoskrzydłowymi wrotami. Pomnik centralny jest w formie czterech potężnych słupów kamiennych o wysokości 15 m, ustawionych w kwadrat, z płaską koroną, zwieńczone wysokimi stylizowanymi, prostymi mieczami zwróconymi ku niebu. Na cmentarzu rzędowo i symetrycznie względem osi kompozycyjnej znajdują się nagrobki typu maltańskiego (austriackiego) są to małe krzyże żeliwne na cokołach z emaliowanymi tabliczkami na licach. Oprócz takich nagrobków zobaczyć możemy również betonowe stele w dwóch wielkościach, z żeliwnymi tablicami inskrypcyjnymi na licach, zwieńczone małymi żeliwnymi krzyżami typu maltańskiego (niemieckiego). Bliżej pomnika, po obu stronach alejki centralnej znajdują się „zespoły grobów oficerskich” ( po 5 w zespole) z betonowymi pulpitowymi nagrobkami zwieńczonymi żeliwnymi krzyżami maltańskimi. Na cmentarzu nr 118 w 48 grobach zbiorowych i 209 pojedynczych pochowano 756 żołnierzy, w tym znanych 552, nieznanych 204 , poległych 2 maja 1915 r. na lewym skrzydle natarcia na górę Pustki w Łużnej.
Armia austro - węgierska : 439 z 56. Pułku Piechoty, 9., 10., 11., 16. Pułku Piechoty Honvedu, 5. Batalionu Saperów, 5. Batalionu Pionierów.
Armia niemiecka : 281 z 1. i 2. Pułku Grenadierów Gwardii.
Armia rosyjska : 43 ze 122. Tambowskiego, 124. Woroneskiego, 278. Kromskiego Pułku Piechoty.
N.N : 2
Wśród pochowanych jest 90 podoficerów, kadet i 13 oficerów. W czasie II wojny światowej pochowano tu kilkunastu żołnierzy niemieckich nie oznaczając ich mogił.

Szturm na Staszkówkę.

2. Dywizja Gwardii przekazała o 7:45 rano do dowództwa Korpusu Gwardii meldunek lotniczy o rosyjskich pozycjach tyłowych w rejonie wzgórza 402 na wschód od Staszkówki. Poinformowano jednocześnie, że austro – węgierska 15. Bateria Moździerzy otrzymała rozkaz ostrzelania tych stanowisk. Zdecydowano, że pozycje te będą pod ostrzałem także w czasie szturmu. Włączyły się one do przygotowania artyleryjskiego dopiero o godz. 9. Siła rażenia min była ogromna, drzewa łamały się jak zapałki, ogromne pnie wylatywały w powietrze, kamienne mury domów zapadały się w gruzy, w górę wylatywały fontanny ziemi. Wydawało się więc, że skuteczność ognia była dobra. Tymczasem okazało się, że zasieki przed frontem II batalionu zostały nietknięte. Kiedy o 9:30 z lasu zaczęły wychodzić 6, 7, 11 kompania pułku Elizabeth, natychmiast znalazły się pod ogniem rosyjskiej piechoty. Dodatkowe straty przyniosły atakującym wysadzenie przez Rosjan min znajdujących się w linii ataku. Porucznik von Tippelkirch, dowódca 7 kompanii wspominał: Cała linia długości 150 m podniosła się jak jeden człowiek – ogień flankujący był początkowo zadziwiająco słaby. Atak mej kompani w tym miejscu musiał być dla nieprzyjaciela zaskoczeniem. Z okrzykiem „hura” wdarliśmy się do okopu, który okazał się pusty. Podczas natarcia straty wystąpiły jedynie na skrzydłach. [Jerzy Centek, Szturm pruskiej gwardii na Staszkówkę 2 maja 1915 r.]