Cmentarz nr 122 Łużna

Kategoria : Cmentarz wojenny
Pochowano tutaj :
154 żołnierzy armii rosyjskiej.
Projektant cmentarza : Jan Szczepkowski

Cmentarz położony na skraju lasu, u podnóża góry Pustki. Założony został na planie prostokąta. Ogrodzony od strony frontowej słupami kamiennymi połączonymi ze sobą parami rur stalowych. Z pozostałych stron – pełnym murem kamiennym. Wejście na cmentarz prowadzi przez stalową bramkę zawieszoną na kamiennych słupach. Naprzeciw wejścia pomnik centralny w kształcie trójkątnej kamiennej ściany o ściętym górnym narożu, zwieńczonej stylizowanym, dwuramiennym krzyżem, na licu tablica inskrypcyjna. Na mogiłach żeliwne, dwuramienne krzyże z płaskowników na betonowych cokolikach, jako pojedyncze i potrójne. Na środku alejki, na betonowym wyższym cokole krzyż pojedynczy na grobie oficera. Pochowano tu 154 Rosjan z 121. Penzeńskiego, 122. Tambowskiego, 124. Woroneskiego Pułku Piechoty. Wśród pochowanych jest oficer w stopniu kapitana.

Pod lawiną stali i ognia

O 6.00 na nasze pozycje runęła trwająca blisko cztery godziny nawała artyleryjska o niespotykanej dotąd sile. Szczególnie silny ogień był skierowany na punkty oporu na wzgórzu k. 405, Staszkówce, Pustkach, Lesie Kamieniec. Rowy znajdujące się pomiędzy pozycjami nie doznały większych zniszczeń. Tak samo obrona 122. Tambowskiego Pułku Piechoty wzdłuż szosy Łużna Staszkówka, nie odniosła większych strat, w tym czasie nasze dobrze zamaskowane baterie lekkich armat i haubic 120 mm dość celnym ogniem przygniotły zaległych w nocnym boju Węgrów na Wiatrówkach. Około 9.00 124. Woroneski Pułk Piechoty gwałtownym ogniem odparł próbę podejścia pod nasze pozycje tyraliery niemieckiej. Później najintensywniejszy ogień uderzył na Pustki. Szczególnie dotkliwie odczuły go załogi linii bojowej 121. Penzeńskiego i 122. Tambowskiego Pułku Piechoty obsadzający tę dosłownie zrównaną z ziemią pozycję. Każdą chwilę wolną od strzału wykorzystywali oni na ucieczkę w głąb lasu. [Gorlicka operacja, s.96]

Przed mleczarnią dwa wielkie doły od naszych moździerzy. Na podwórcu ogromny dół też od moździerza bijącego z Bobowej. Przechodzimy po kładce, most zniszczony. Przechodzimy obok naszych prowizorycznych dekunków, które powstały w nocy z 1 na 2 maja. Kilkadziesiąt kroków wyżej znajdują się znakomicie zabezpieczone rosyjskie dekunki. Drzewa strzaskane ogniem naszej artylerii stworzyły taką zaporę nie do przebycia tak, że niepodobieństwem było uciekać Rosjanom ze swoich jam. Na drzewach widać pozawieszane szczątki z ubrań rosyjskich, to pod wpływem naszych granatów Rosjanie wyrzucani byli wysoko w powietrze i zawieszali się na drzewach. Pod kościołem pełno grobów żołnierzy z pułku piechoty. [F. Piątkowski, „Piast” nr 23]