Cmentarz nr 119 Staszkówka

Kategoria : Cmentarz wojenny
Pochowano tutaj :
509 żołnierzy armii rosyjskiej.
Projektant cmentarza :Jan Szczepkowski
Wykaz pochowanych : Kliknij

Cmentarz położony przy drodze Łużna – Staszkówka, założony został na planie prostokąta ze ściętymi narożami. Ogrodzony od strony zachodniej i naroży kamiennym murem, z pozostałych stron kamiennymi słupami połączonymi ze sobą drewnianym płotem. Na cmentarz prowadzi ujęte masywnymi kamiennymi słupami, zamknięte dwuskrzydłowymi drewnianymi wrotami wejście. Przed którym umieszczono tablicę informacyjną ufundowaną przez Powiat Gorlicki. W północnej części cmentarza znajduje się murowana z ciosów piaskowcowych, nakryta dwuspadowym gontowym dachem kapliczka św. Jana Nepomucena (przebudowana gruntownie w 1985 r.). Na niskim kamiennym kopcu w południowej części cmentarza ustawiony jest drewniany krzyż lotaryński z dwuspadowym zadaszeniem. Nagrobki na cmentarzu: na betonowych cokołach żeliwne dwuramienne krzyże z płaskowników, część z nich z prostokątną ramką u podstawy, pojedyncze lub w triadach. W 29 grobach zbiorowych i 17 pojedynczych pochowano 509 żołnierzy z pp. armii rosyjskiej : 19. Kostromskiego, 121. Pezeńskiego, 122. Tamborowskiego, i 124. Woroneskiego Pułku Piechoty. Wśród nich jest 11 podoficerów, 6 oficerów. Dwóch żołnierzy jest nieznanych z nazwiska.

Zawzięta półdniowa obrona Staszkówki

Trwała od rana po godzinę 16. Stały tu główne siły rosyjskiego 124. Woroneskiego Pułku Piechoty. Silny ogień piechoty i karabinów maszynowych oraz dział skutecznie powstrzymywał wielokrotnie ponawiane w ciągu dnia szturmy Prusaków i Węgrów, które wszystkie załamały się wśród ogromnych strat. Dominujące na południu nad wsią wzgórze Metlówka kota 437 (tu cmentarz nr 118) wielokrotnie przechodziło z rąk do rąk. Dopiero kolejne natarcie po południu, poprzedzone bardzo silnym ogniem artylerii w tym dział strzelających na wprost, rozbija obronę. Żołnierze 121. Pułku Piechoty opuszczają wzgórza i wycofują się na Turzę. Także inne pozycje zostają opuszczone a załogi obsadzają pozycje tyłowe w rejonie wschodniej Staszkówki. Jedynie pozycje w zabudowaniach wsi i dworu Staszkówki zostają niezdobyte. Mimo udanego kontrataku na wzgórze kota 437, 124. Pułk Piechoty zalega, a następnie wycofuje się. Z tego wzgórza już o 15 nastąpiło kolejne natarcie nieprzyjaciela wsparte ogniem artylerii. Tu Prusacy w walce na bagnety zdobyli pierwsze pozycje w centrum wsi. Najdłużej bronili się obrońcy ruin dworu, którzy skapitulowali dopiero o 16.30 [Weltkrieg, s. 386]