Zamek Królewski w Sanoku

Zamek królewski położony na lewym brzegu Sanu we wschodniej części miasta, na wzgórzu (362 m. n.p.m.) ostro opadającym ku dolinie rzeki. Był tu pierwotnie gród wspomniany w XII i XIII w. przez kronikarzy ruskich. Zapewne na jego miejscu Kazimierz Wielki wzniósł około 1340 roku zamek, jak podaje Janko z Czarnkowa pisząc równocześnie o murowanych fortyfikacjach miasta założonego jeszcze w 1339 roku. Można przypuszczać, że również niektóre fragmenty obrony zamku były murowane, np. wieża, o której jest wzmianka w r. 1448. W połowie XVI wieku nastąpiła zasadnicza przebudowa zamku średniowiecznego; z tego okresu pochodzi zewnętrzny wystrój zachowanego budynku z ciosowymi obramieniami okien. Według opisu lustracji z r. 1665 zamek był otoczony murem, już wtedy wymagającym reperacji. Dom mieszkalny miał dwa piętra, na dole była izba sądowa, a na piętrze sala oraz pomieszczenia mieszkalne, mocno zniszczone i grożące ruiną. W opisie wymieniona jest wieża z więzieniem w piwnicy. Lustracja z r. 1765 podkreśla zły stan budynków. W XIX wieku nastąpiła rozbiórka murów i zabudowań. Do zniszczenia zamku przyczyniło się również obsuwanie się wzgórza podmywanego przez wody Sanu. Pozostał tylko jeden budynek, w którym obecnie mieści sie muzem. Dawny wjazd do zamku umieszczony na filarach zastąpił nasyp łączący wzgórze zamkowe z miastem.

Foto. Mateusz Szczawiński

Źródło :

• "Zamki w Polsce" Bohdan Guerquin. Warszawa 1974. Str. 262