Wieża piastowska w Cieszynie

„Wieża stanowi pozostałość po dawnym gotyckim zamku Piastów Cieszyńskich. Budowę wielkiej rezydencji rozpoczęli potomkowie mieszka I – syna Kazimierza I wnuk Przemysława I Noszak. W XIV w. zamek miał charakter obronny. Składał się z górnego zamku flankowanego na 4 rogach wieżami. Złożony był z rezydencji księcia i kilku budowli dworskich. Dolny zamek miał charakter służebny. Wygaśnięcie Piastów Cieszyńskich w 1653 roku spowodowało popadanie zamku w ruinę. Księstwo przeszło w ręce Habsburgów, którzy w 1659 roku podjęli rozbiórkę zrujnowanych zabudowań. Proces ten trwał do 1838 roku, kiedy to Książe Karol Habsburg wyburzył resztki zamku za wyj. Rotundy i Wieży piastowskiej i wybudował w miejscu dolnego zamku Pałac myśliwski. Wzgórze zamkowe został przekształcone w park romantyczny, którego wieża była atrakcyjnym, gotyckim akcentem. Wieża została nadbudowana w pocz. I w końcu XV w. Ta ostatnia przebudowa nadała jej obecny kształt, zwieńczona bowiem została ceglanym gankiem wspartym na kamiennych kroksztynach z machikułami i blankami. Pierwotnie posiadała wysoki dach namiotowy widoczny jeszcze na ikonografii z okresu wojny 30-letniej. Na narożnikach wieży znajdują się XIV – to wieczne tarcze herbowe z piastowskimi orłami wyrytymi w płaskim reliefie. Niektóre z płyt są już późniejszymi kopiami. Wieża w poł. XIX w. przy adaptacji wzgórza zamkowego na park, została poddana gruntowej adaptacji i remontowi podobnie jak inne ocalałe elementy zamku piastowskiego. Śladem tego remontu jest nadproże z datą 1860 r. W tym też czasie wprowadzone zostały nowe pomosty widokowe oraz komunikacyjne i wieża z funkcji obronnej zaczęła zmieniać się na atrakcyjny punkt widokowy. Zamontowano wtedy na wieży zegar z tarczami z 4 stron, znanymi wcześniej tylko z ikonografii. W latach 1981 – 88 przeprowadzony został gruntowny remont wieży polegający na wymianie elementów konstrukcyjnych oraz ostatniej kondygnacji wraz z remontem pomostów komunikacyjnych i widokowych. Tym czasie przywrócono dostępność wieży jako punktu widokowego odwiedzanego licznie przez turystów z uwagi na możliwość obejrzenia obu części miasta polskiej i czeskiej. Po remoncie użytkowanie wieży powierzono Muzeum w Cieszynie, które prowadzi systematyczne prace remontowo-budowlane.”

mgr inż. arch. Marek Cempla 30.10.2001  https://zabytek.pl/pl/obiekty/cieszyn-weza-piastowska   

Foto. Mateusz Szczawiński

Źródło :

• https://zabytek.pl/pl/obiekty/cieszyn-weza-piastowska dostęp [01.02.2026]