Ruiny zamku w Bydlinie

"Po raz pierwszy castrum w Bydlinie wzmiankowano w dokumentach w 1398 r. Zamek stanowił własność Pełki i Niemierzy, bratanków Niemierzy Starszego herbu Strzała, przypuszczalnego fundatora murowanego założenia. W końcu XV w. gmach przeszedł w ręce Szczepanowskich, kolejnymi dziedzicami byli Brzeziccy, później Bonerowie. W końcu XVI wieku kolejny właściciel wsi Mikołaj Firlej przebudował warownię na kościół p.w. Świętego Krzyża. Kościół wkrótce zmieniono na zbór ariański. W roku 1655, w czasie "Potopu" kościół posiadający wciąż walory obronne został spalony przez wojska szwedzkie i ostatecznie opuszczony. Od drugiej połowy XVII w. w ruinie. 17 listopada 1914 r., ze wzgórza zamkowego ruszył atak Legionów Piłsudzkiego na stojące w Załężu wojska rosyjskie, rozpoczynając w ten sposób bitwę pod Krzywopłotami. Według rekonstrukcji B. Muzolfa pierwotne założenie składało się z wysokiego budynku na planie prostokąta (11x24 metry), wzniesionego z miejscowego wapienia. Gmach był oskarpowany na narożach, a średnia grubość murów wynosiła ok. 2,3 m. Prawdopodobnie pierwotnie były trzy kondygnacje z dwoma pomieszczeniami na każdym piętrze. Wejście do budynku ulokowano na wysokości 2,5 m - prowadził do niego drewniany ganek. W drugiej fazie budowy, zapewne jeszcze w końcu XIV wieku, dostawiono mur obwodowy z wieżą bramną w południowo-wschodniej części zespołu. Całość założenia otaczała fosa oraz kamienno-ziemny wał. W czasie przebudowy warowni na kościół w XVI stuleciu zamurowano pierwotne otwory. Podczas badań archeologicznych odkryto trzy krypty grobowe z ludzkimi szczątkami. Ruiny po 1945 roku były kilkakrotnie doraźnie zabezpieczane. W związku z kolejnymi badaniami archeologicznymi dokonywano wycinek, zasypów i porządkowania terenu oraz wzmacniania korony murów. W 1989 r., badania prowadził B. Muzolf, wykonano wówczas odsłonięcia fragmentów obwodu zewnętrznego. W 2006 r., zamek otoczono taśmą i oznaczono jako obiekt zagrożony katastrofą budowlaną."

mgr. inż. arch. Ludomir Książek październik 2006 r. https://zabytek.pl/pl/obiekty/bydlin-ruiny-zamku 

Źródło :

• https://zabytek.pl/pl/obiekty/bydlin-ruiny-zamku dostęp [26.01.2026]