Ruiny zamku królewskiego w Czorsztynie

Ruiny znajdują się na wysokiej górze (588 m. n.p.m.), na lewym brzegu Dunajca. W XIII w. był tu prawdopodobnie gród broniący przeprawy przez Dunajec i ważnej drogi z Węgier. Nie można ustalić, czy w końcu XIII w. istniał już zamek murowany. Według przekazów Janka z Czarnkowa i Długosza zamek został wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego. W poźniejszych czasach rozbudowywano go i przerabiano. W XVII w. był siedzibą starosty. Według lustracji z roku 1616 składał się przygródka, czyli zamku niższego, oraz z zamku właściwego położonego na najwyższym skalnym wzniesieniu. W roku 1651 został opanowany przez Aleksandra Kostkę-Napieralskiego, przywódcę powstania chłopskiego na Podhalu, ale niebawem zdobyty przez wojska królewskie. Około 1790 roku opuszczony, a po roku 1811 zaczęto go burzyć dla uzyskania materiału do budowy gorzelni w pobliskim folwarku. W końcu XIX wieku stan ruin był bardzo zły. W latach powojennych przeprowadzono częściową konserwację murów zamkowych. Pierwotny zamek z XIV wieku znajdował się na najwyższym wzniesieniu. Zbudowany był z kamienia, na planie nieregularnym wyraźnie przystosowanym do warunków terenowych. W części południowej stał przy murze obwodowym budynek mieszkalny jednotraktowy z dwiema izbami. Wjazd prowadził od zachodu przez mały dziedzińczyk i przez bramy ostrołukowe z zaworami. Pierwsza brama, dobrze zachowana, została w czasach nowożytnych zasłonięta wysoką wieżą. Na zamku niższym zachowały się fragmenty murów dawnej zabudowy. Metodyczne badania, które powinny być przeprowadzone, będą mogły ostateczenie ustalić zarys pierwotnego założenia oraz poszczególne etapy jego rozbudowy.

Foto. Mateusz Szczawiński

PLANY, SZKICE, RYSUNKI

Źródło :

• https://zabytek.pl/pl/obiekty/czchow-ruiny-zamku dostęp [26.01.2026]
• "Zamki w Polsce" Bohdan Guerquin. Warszawa 1974. Str.[120]